
Bronnen
Wat is er aan de hand?
Zelfs op een oud industriegebied is natuur niet afwezig. Dieren en planten weten ook tussen steen en beton hun weg te vinden. Bovendien heeft de omgeving van Molenzicht groene elementen: de rivier de Oude Maas met haar oevers ligt vlakbij, en er staan bomen en struiken in de buurt. De vraag is: houdt het plan voldoende rekening met flora en fauna? Worden beschermde diersoorten, zoals vleermuizen of bijzondere vogels, wel ontdekt en beschermd voordat er gesloopt en gebouwd wordt? En wat doet deze nieuwe wijk met het landschap en de natuur eromheen – krijgen we straks meer groen of juist minder? In een tijd van biodiversiteitscrisis is het cruciaal dat nieuwe ontwikkelingen de natuurwaarden versterken in plaats van verzwakken.
Wat valt op in het Omgevingsplan?
- Volgens het Omgevingsplan zijn er natuuronderzoeken uitgevoerd (een zogenaamde quickscan flora en fauna). Daaruit blijkt dat er geen jaarrond beschermde vogelnesten op het terrein aanwezig zijn. De oude panden op het industrieterrein hebben platte daken en weinig geschikte plekken, waardoor soorten zoals de huismus of gierzwaluw daar waarschijnlijk niet nestelen. Dit is geruststellend: men hoeft voor broedvogels geen ontheffingen aan te vragen, want er zitten geen strikt beschermde nesten.
- Wel is naar voren gekomen dat er mogelijk vleermuizen gebruikmaken van enkele gebouwen in en om het plangebied. Met name in de woningen aan de noordrand en een paar bedrijfsgebouwen aan de westkant zijn spouwmuren en dakranden aangetroffen die geschikt kunnen zijn als verblijfplaats voor vleermuizen. Vleermuizen zijn strikt beschermd. Het plan geeft aan dat vervolgonderzoek naar vleermuizen noodzakelijk is om goed te beoordelen wat de effecten van sloop en bouw zijn. Men heeft in de regels van het Omgevingsplan zelfs opgenomen dat zo’n onderzoek plicht is voordat die gebouwen gesloopt mogen worden. Dit is positief, want het voorkomt dat er illegaal vleermuizen worden verstoord. Tegelijk valt op dat dit vervolgonderzoek nog moet gebeuren – de zekerheid over de aanwezigheid van vleermuisroosters komt dus pas later.
- Overige natuurwaarden op het terrein lijken beperkt. Het rapport vermeldt dat de loodsen ongeschikt zijn als vleermuisverblijf (metalen constructie) en dat er geen essentieel foerageergebied of primaire vliegroutes voor vleermuizen op de locatie zijn. Dat is logisch: het huidige terrein is grotendeels versteend en biedt weinig groen. Er staan waarschijnlijk weinig grote bomen of dichte bosjes ter plaatse. Daarmee lijken de directe ecologische waarden op de locatie zelf gering – los van eventuele vleermuizen in gebouwen.
- Het Omgevingsplan belooft echter verbetering voor de natuur op de langere termijn. In de plannen wordt veel nadruk gelegd op groene inrichting van de openbare ruimte. “Het groen biedt ruimte voor natuur, biodiversiteit, klimaatadaptatie en sociale interactie,” zo staat beschreven. Dit betekent dat de nieuwe wijk aanzienlijk meer groen zou moeten krijgen dan nu aanwezig is, in de vorm van parken, plantsoenen of groene hofjes tussen de bebouwing. Als dit klopt, kan de ontwikkeling de lokale biodiversiteit juist ten goede komen (meer leefgebied voor vogels, vleermuizen en insecten). Het blijft wel een voornemen op papier – de bewoners willen natuurlijk dat dit ook echt gebeurt en niet wegbezuinigd wordt.
Wat wil de bewonersgroep?
- Grondig fauna-onderzoek en bescherming: De bewonersgroep wil dat het vervolgonderzoek naar vleermuizen en eventuele andere dieren uiterst serieus wordt genomen. Dit betekent: onderzoeken in de juiste seizoen(s) (zomer/najaar voor vleermuizen), door gecertificeerde ecologen, en openbaar maken van de resultaten. Als blijkt dat er vleermuizen verblijven, eisen we dat er maatregelen komen voordat er gesloopt wordt – bijvoorbeeld het ophangen van vleermuiskasten als alternatieve verblijfplaats, of het faseren van sloop buiten het kraamseizoen. Geen enkele beschermde diersoort mag door dit project in de knel komen.
- Behoud van bestaande groenstructuren: Alles wat nu aan waardevol groen aanwezig is, moet zoveel mogelijk behouden blijven totdat nieuw groen volwassen is. Staat er bijvoorbeeld een rij oude populieren of eiken in of naast het gebied? Die graag laten staan als dat kan, of anders ruim compenseren. We vragen om een groenplan waarin duidelijk is welke bomen en struiken verdwijnen en welke terugkomen, zodat onze leefomgeving er netto op vooruit gaat qua natuur.
- Harde uitvoering van groene beloften: De mooie woorden over een groene inrichting moeten werkelijkheid worden. Wij willen dat in het plan verankerd wordt hoeveel vierkante meter openbare groenvoorziening er minimaal komt, en welke kwaliteiten die moet hebben (bijvoorbeeld: x aantal nieuwe bomen, speelweides, bloemrijke bermen). Ook moet er budget en onderhoud gegarandeerd zijn, zodat het groen niet verloederd raakt. Kortom, leg de groene ambities vast als verplichting, niet als vrijblijvende intentie.
- Monitoring en bijsturing natuurwaarden: Na realisatie van de wijk zou gemonitord moeten worden of de natuurwaarden zich inderdaad ontwikkelen (komen er vogels terug, worden de vleermuizen weer gezien?). De bewonersgroep pleit voor meetmomenten: zo kunnen we checken of bijvoorbeeld de aangelegde vleermuiskasten worden gebruikt, of dat extra maatregelen nodig zijn. Indien blijkt dat bepaalde negatieve effecten toch optreden (stel dat vogels verdwijnen of flora achteruitgaat), dan moet de gemeente bereid zijn om aanvullend te vergroenen of te verbeteren.
- Respect voor omliggende natuur en landschap: We willen dat de ontwikkeling van Molenzicht in breder verband de natuur respecteert. Dat betekent bijvoorbeeld dat tijdens de bouw de licht- en geluidshinder ‘s nachts minimaal is, zodat dieren in omliggende gebieden (en omwonenden) er geen last van hebben. Ook het historische landschap – zoals zichtlijnen naar de molen Nooitgedacht – moeten behouden blijven. Molenzicht moet geen lompe enclave worden, maar passen in de groene en historische omgeving van Spijkenisse.